معمولا در قراردادهای کار، یک بخش، به نگارش حق الزحمه کارگر یا کارمند اختصاص پیدا میکند و در آن قسمت، جزئیات دقیق حقوق و مزایا توسط کارفرما نگارش خواهد شد و در نهایت، زیر تمام صفحات قرارداد کار میان کارگر و کارفرما امضا میشود.
شما باید متنی شبیه متن ذیل در قرارداد خود بگنجانید:
| ماده 5 – حق السعی (یا حق الزحمه)حقوق و مزایای همکار به شرح ذیل توسط کارفرما محاسبه و پرداخت می گردد:1- حقوق پایه (ماهیانه) به مبلغ …………………..تومان2- مزایای سابقه کار (پایه سنواتی) به مبلغ …………………..تومان3- کمک هزینه اقلام مصرفی خانوار (بن کارگری) به مبلغ …………………..تومان4- حق اولاد به مبلغ …………………..تومان5- حق مسکن به مبلغ …………………..تومانتبصره 1- مالیات بر حقوق و مزایا و کسورات مربوط به بیمه تأمین اجتماعی و سایر کسورات قانونی از دریافتی ماهانه همکار کسر و مابقی از سوی کارفرما پرداخت خواهد شد.تبصره 2- حقوق و مزایای همکار به صورت ماهیانه به کارت شماره …………………………………. یا حساب شماره ……………………… به نام ………………… نزد بانک ……………………… واریز می گردد. |
بر اساس ماده 35 قانون کار مزد یا حق الزحمه ، وجه نقد یا غیر نقدی یا هم نقدی و هم غیرنقدی است که در مقابل انجام کار به کارگر پرداخت میشود.
در صورتی که مزد به صورت ساعتی پرداخت شود به آن مزد ساعتی گفته میشود.
اگر پرداخت مزد بر اساس میزان انجام کار یا محصولی باشد که تولید شده است به آن، کارمزد و چنانچه بر اساس انجام کار در زمان معین باشد به آن کارمزد ساعتی گفته میشود.
در حال حاضر، حداقل دستمزد کارگری (دستمزد روزانه) 2,388,728 ریال (دو میلیون و سیصد و هشتاد و هشت هزار و هفتصد و بیست و هشت ریال) است و حداقل حقوق ماهیانه (برای 30 روز کار) مبلغ 71,661,840 (هفتاد و یک میلیون و ششصد و شصت و یک هزار و هشتصد و چهل ریال) محاسبه میشود. ضمن آنکه حق مسکن ماهیانه برابر با 9,000,000 ریال (نه میلیون ریال) است.
مقایسه وضعیت حقوق و مزایا در سال 1402 و 1403
در جدول زیر، یک مقایسه اجمالی میان وضعیت حقوق و برخی از مزایای سال 1402 و 1403 انجام شده است تا یک دید اجمالی و کلی در این خصوص به دست بیاورید.
| ردیف | شرح آیتم | سال 1402 | سال 1403 |
| 1 | حداقل دستمزد روزانه | 1,769,428 | 2,388,728 |
| 2 | حداقل دستمز ماهیانه | 53,082,840 | 71,661,840 |
| 3 | مزد هر ساعت کاری | 241,286 | 325,888 |
| 4 | حق تأهل | – | 5,000,000 |
| 5 | حداقل حقوق کارگر متأهل بدون فرزند (با حداقل یک سال سابقه کار) | 73,082,840 | 99,661,840 |
| 6 | حداقل حقوق با یک فرزند | 80,491,124 | 108,928,024 |
| 7 | حداقل حقوق با دو فرزند | 85,799,408 | 116,094,208 |
مبالغ بر حسب (ریال) هستند.
حالا که یک دید کلی از تغییرات حقوق و مزایای سال 1403 نسبت به سال 1402 به دست آمد به جدول زیر نیز توجه کنید. در این جدول راجع به پایه سنوات ، بن کارگری یا حق خواربار ، حق مسکن و حق اولاد هر فرزند (تعداد یک فرزند و دو فرزند) در بازههای زمانی مختلف صحبت شده است.
| ردیف | شرح آیتم | سال 1402 | سال 1403 |
| 1 | پایه سنوات (افراد دارای حداقل یک سال سابقه کار) | 2,100,000 | 2,100,000 |
| 2 | بن خواربار | 11,000,000 | 14,000,000 |
| 3 | حق مسکن | 9,000,000 | 9,000,000 |
| 4 | حق اولاد (یک فرزند) | 5,308,284 | 7,166,184 |
| 5 | حق اولاد (دو فرزند) | 10,616,568 | 14,332,368 |
علاوه بر موارد فوق، در جدول زیر نیز راجع به اضافه کاری ، شب کاری، جمعه کاری، نوبت کاری و حداقل عیدی کارگر سال 1403 جزئیات کامل بیان شده است.
| ردیف | شرح آیتم | سال 1402 |
| 1 | مزد هر ساعت اضافه کاری | 469,607 |
| 2 | حداقل عیدی سال 1403 | 143,323,680 |
| 3 | جمعه کاری | 955,491 |
| 4 | شب کاری | 10,749,276 |
| 5 | فوق العاده نوبت کاری صبح/ عصر/ شب معادل 15% حقوق ماهانه | 7,166,184 |
| 6 | فوق العاده نوبت کاری صبح/ عصر/ شب معادل 10% حقوق ماهانه | 16,123,914 |
| 7 | فوق العاده نوبت کاری صبح/ عصر/ شب معادل 22.5% حقوق ماهانه | 469,607 |
تعطیلات کارگر
مطابق با ماده 62 قانون کار ، روز جمعه به عنوان روز تعطیل کارگران محسوب میشود که البته به روز جمعه مزد تعلق میگیرد حتی با وجود آن که کارگر کار نکرده باشد و در تعطیلات باشد.
البته در اموری که نیاز به کار در روز جمعه است، اگر از تعطیلی روز جمعه استفاده نشود کارگر حق دارد 40 درصد اضافه بر مزد دریافت کند یعنی علاوه بر حقوقی که بخاطر کار در روز جمعه دریافت میکند 40 درصد از حقوق روزانه خود را هم دریافت خواهد کرد.
مرخصی کارگر
مرخصی کارگر در هر سال، با حق استفاده از مزد و محاسبه چهار روز جمعه، مجموعا یک ماه است.
بقیه روزهای تعطیل جزو روزهای مرخصی محسوب نمیشود.
در مورد کارگرانی هم که کمتر از یک سال مشغول به کار هستند میزان مرخصی استحقاقی به نسبت مدتی که کار کردهاند از کل سال و از میزان یک ماه مرخصی استحقاقی محاسبه میشود.
| ردیف | مرخصی کارگران و کارمندان بخش خصوصی | |
| 1 | مانده مرخصی 1403 برای هر روز | 3,322,061 |
| 2 | مانده مرخصی 1403 برای هر ساعت | 453,214 |
حق مسکن و بن کارگری
حق مسکن و بن کاری ، از مزایای قانونی کارگر و کارمند محسوب میشود.
کارفرما موظف است این حقوق قانونی را پرداخت کند. اگر از پرداخت آن مبالغ خودداری کرد، کارگر میتواند به وزارت کار مراجعه کند و دعوای او در آنجا مطرح شود.
در حال حاضر، بن کارگری به میزان 14,000,000 ریال (چهارده میلیون ریال) و حق مسکن به مبلغ 9,000,000 ریال (نه میلیون ریال) است.
حق اولاد
پرداخت حق اولاد به کارگر، شرایط زیر را دارد:
1. حق اولاد برای تمام فرزندان تعلق میگیرد؛
2. کارگر باید حداقل 720 روز، سابقه داشته باشد؛
3. باید سن فرزندان، کمتر از 18 سال تمام شمسی باشد. یا فرزندان مشغول به تحصیل بدون اشتغال به کار باشند؛
4. در مورد دختر، تا زمان ازدواج، حق اولاد پرداخت میشود. یعنی تا زمانی که هنوز فرزند دختر به همسری با شخص دیگر در نیامده است، حق اولاد به کارگر یا کارمندی که دختری با این شرایط دارد، تعلق خواهد گرفت و کارفرما موظف به پرداخت حق اولاد خواهد بود؛
در حال حاضر، حق اولاد به میزان 7,166,184 ریال (هفت میلیون و صد و شصت و شش هزار و صد و هشتاد و چهار ریال) است.
یک نکته مهم این است که در حال حاضر و با توجه به قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده، محدودیتی در تعداد اولاد کارمند و کارگر وجود ندارد. بر همین اساس، کارفرما موظف به پرداخت حق اولاد به تمام فرزندان نیروی انسانی خود است. این در حالی است که تا قبل از تصویب این قانون، در خصوص حق اولاد، سقف وجود داشت و این سقف تا دو فرزند بود. به عبارت دیگر، تا قبل از تصویب قانون جدید، فقط دو فرزند از فرزندان کارگران و کارمندان مشمول حق اولاد بودند و در مورد تعداد مازاد بر این افراد، مبلغی پرداخت نمیشد. به نظر میرسد این تغییرات با هدف تشویق به فرزند آوری طراحی و در متن قانون منعکس شده است.
حق ماموریت
طبق ماده 46 قانون کار، ماموریت وقتی محقق میشود که کارگر برای انجام کار، حداقل 50 کیلومتر از کارگاه دور شود یا اگر تا این مسافت دور نخواهد شد، مجبور باشد که حداقل یک شب در محل ماموریت توقف کند. طبق قانون کار، حق ماموریت از مزد ثابت یا مزد مبنای کارمند و کارگر، کمتر نیست. از طرف دیگر، کارفرما موظف است، هزینه رفت و برگشت به محل ماموریت را پرداخت کند.
کارگر در مورد پرداخت این هزینهها هیچ وظیفهای ندارد.
[coaching_reservation text=”زمانی برای شکوفایی خود پیدا کنید! جلسه کوچینگ خود را همین حالا رزرو کنید” url=”https://persiancoachesclub.com/book-meeting/”]
برای مطالعه بیشتر درمورد انواع قراردادکاری و سایر مهارتهای لازم شغلی به بخش مقالات باشگاه کوچهای پارسی زبان مراجعه کنید.