برای انجام موفقیت آمیز هر کاری به مهارت آن رشته یعنی دانش، توانایی و تخصص نیاز دارید. این ویژگیها که به عنوان مهارتها شناخته میشوند، به شما کمک میکنند تا در یک موضوع متخصص یا خبره شوید. و این چیزی است که موفقیت بزرگی را در شغل و زندگی شما به ارمغان می آورد. این مقاله به این میپردازد که مهارت چیست؟ انواع مهارتها، روش های کسب مهارت و توسعه، و بسیاری موارد دیگر.
همانطور که قبلا ذکر کردیم، مهارت مجموعه ای از ویژگی های مورد نیاز برای انجام موفقیت آمیز هر کاری است. به آن مجموعه مهارت نیز می گویند.
ویکی پدیا (Wikipedia) می گوید:
یک مهارت توانایی انجام یک عمل با نتایج مشخص، اغلب در یک زمان معین، با یک مقدار معین انرژی یا هر دو است.
به عبارت دیگر، مهارت توانایی استفاده از زمان، انرژی یا هر دو، برای انجام یک کار در یک چارچوب زمانی معین است.
فرهنگ لغت مریام وبستر (Merriam-Webster Skill ) مهارت را به عنوان توانایی استفاده مؤثر و آسان از دانش در اجرا یا عملکرد تعریف می کند.
به عبارت دیگر، مهارت توانایی استفاده مؤثر از دانش و انجام کارآمد است.
این فرهنگ لغت همچنین می گوید – یک قدرت آموخته شده برای انجام کاری با شایستگی: استعداد یا توانایی توسعه یافته.
فرهنگ لغت زبان آموزان (The Learner’s Dictionary) مهارت را اینگونه تعریف می کند:
توانایی انجام کاری که از آموزش، تجربه یا تمرین ناشی می شود.
در Dictionary.com، مهارتها به عنوان توانایی ناشی از دانش، تمرین، استعداد و غیره فرد برای انجام کاری به خوبی، تعریف می شود.
در فرهنگ لغت بریتانیا (The British Dictionary) آمده است:
توانایی ویژه در یک کار، ورزش و غیره، به ویژه توانایی به دست آمده با آموزش چیزی، به ویژه یک تجارت یا تکنیک که نیاز به آموزش خاص یا مهارت دستی دارد.
درک منسوخ (obsolete understanding)
با توجه به این تعاریف می توان گفت که قدرتی که برای انجام صحیح یک کار با استفاده از زمان، انرژی و دانش به دست می آید، “مجموعه مهارتها” یا “مهارتها” نامیده می شود. مهارتها از طریق زندگی و تجربه کاری ایجاد می شوند. برخی از مهارتها از طریق مطالعه یا آموزش به دست می آیند. برای تعیین و سطح بندی مهارتها می توان از آزمون های مهارتی استفاده کرد.
انواع مختلف مهارتها و نمونه های آن ها
دانش و هوش منحصر به فرد مورد نیاز برای انجام یک کار به خوبی، مهارت نامیده می شود. مهارتهای شغلی، شما را برای مشاغل خاص آماده می کند. مهارتهای زندگی، شما را برای کار روزانه آماده می کند.
انواع مختلف مهارتها به شما کمک می کنند در هر جنبه ای از زندگی خود موفق شوید، مانند مدرسه، اداره، و حتی ورزش یا سرگرمیها. برای موفقیت در هر شغلی دانش، مهارتها و توانایی های خاص، ضروری است.
مهارتها را می توان در ابتدا به دو بخش تقسیم کرد.
- مهارتهای عمومی
به عنوان مثال، برخی از مهارتهای عمومی در محل کار مورد نیاز است، از جمله مدیریت زمان، کار تیمی، و رهبری، خودانگیختگی. - مهارتهای ویژه
باز هم ممکن است برای یک شغل خاص مهارتهای خاصی مورد نیاز باشد. به عنوان مثال، در مورد شغل طراح گرافیک، شما باید مهارتهای گرافیک کامپیوتری داشته باشید.
برخی مهارتها را به سه قسمت تقسیم کرده اند. به عنوان مثال.
- مهارتهای قابل انتقال / مهارتهای عملکردی (Transferable skills Functional skills/)
- ویژگی های شخصی / نگرش (Personal Traits / Attitudes)
- مهارتهای دانش محور (Knowledge-based skills)
مهارتهای قابل انتقال چیست؟
مهارتهای قابل انتقال استعدادها و تواناییهایی هستند که میتوان از آنها در مشاغل و کارهای مختلف استفاده کرد. اینها را میتوان از طریق اشتغال، مدرسه، کارآموزی، سرگرمی و تجربه داوطلبانه به دست آورد، مانند مدیریت زمان و مهارتهای کلامی.
توانایی و صلاحیتها زیربنای مهارتهای قابل انتقال هستند. “افعال” می توانند آن را بیان کنند. مثال: سازماندهی، تجزیه و تحلیل، نوشتن و غیره.
مهارتهای مرتبط با ویژگیهای فردی یا نگرشها کدام هستند؟
اساس چنین مهارتهایی، ویژگی ها یا نگرش های فردی مورد نیاز برای انجام کار است. چنین مهارتهایی از دوران کودکی از طریق تجربه در سطوح مختلف زندگی ایجاد می شود. صفتها می توانند چنین مهارتهایی را بیان کنند: مثال: صبور، ماهر، متکی به خود و غیره.
مهارتهای دانش-محور چیست؟
این مورد شامل دانش در مورد موضوعات خاص، روش ها و اطلاعات مورد نیاز برای انجام وظایف خاص میباشد. مهارتهای مبتنی بر دانش از طریق تحصیلات، آموزش و تجربه کاری به دست می آید.
یک اسم می تواند این مهارتها را بیان کند، مثال: مدیریت پرسنل، مدیریت قرارداد، حسابداری و غیره.
برخی افراد مهارت را به مهارتهای سخت و مهارتهای نرم تقسیم نمودهاند.
مهارت سخت چیست؟
به مهارت سخت، مهارت فنی نیز گفته می شود. مهارتهای سخت، دانش و صلاحیت های اولیه مربوط به یک حرفه یا کار خاص است که کارمند لازم دارد تا وظایف خود را به نحو احسن انجام دهد.
مهارتهای سخت به شما کمک میکند شایستگی یک کارجو (متقاضی شغل) را شناسایی کنید، برای مثال، توانایی یک طراح گرافیک برای طراحی با استفاده از ابزارهای لازم.
مهارت نرم چیست؟
مهارتهای نرم ویژگیهای شخصی یک فرد هستند که ممکن است به شغل، حرفه یا کار او کمک کند. به عنوان مثال، خلاقیت یک طراح گرافیک. از طریق این مهارت، او می تواند طراحی را با مناسب ساختن آن برای همه بهبود بخشد. جدا از اینها، مهارتها را می توان به چند بخش دیگر تقسیم کرد. به عنوان مثال.
- مهارتهای شغلی
- مهارتهای زندگی
- مهارتهای زندگی شخصی
- مهارتهای ورزشی
- مهارتهای دانش آموز
- مهارتهای اجتماعی
- مهارتهای بین فردی
- مهارتهای درون فردی
- مهارتهای کارگری و غیره
اکنون چند نمونه از انواع مختلف مهارتها را بیان می کنیم.
نمونه هایی از مهارتهای شغلی
کارفرمایان از کارکنان انتظار مهارتهایی دارند و باید نقش آنها را افزایش دهند و با دیگران به خوبی کار کنند. مهارتها میتوانند متفاوت باشند، اما در اینجا به برخی از مهارتهای شغلی رایج اشاره میکنیم.
مهارتهای رهبری و مدیریت
مهارتهای رهبری و مدیریت در هر شغلی ضروری است. این مهارت شما را چند قدم جلوتر در بازار کار قرار می دهد. چنین مهارتهایی عبارتند از:
- مشاوره
- مهارت کوچینگ
- رفع تعارض
- تصمیم گیری
- تفویض اختیار
- دیپلماسی
- مصاحبه
- انگیزه
- مدیریت پرسنل
- حل مسأله
- تفکر استراتژیک
مهارتهای حرفه ای
مهارتهای حرفهای در هر زمینهای از زندگی، به ویژه در شغل، ضروری است. چنین مهارتهایی شامل:
- فداکاری
- اخلاق
- صداقت
- درستی (Integrity)
- بلوغ
- صبر
- ارائه
- قابلیت اطمینان
- اعتماد به نفس
مهارتهای سازمانی
مهارتهای سازمانی برای کار در هر سازمانی یک نیاز اساسی است. بقاء طولانی بدون این مهارت آسان نیست. این مهارت به توسعه سازمان سرعت می بخشد. چنین مهارتهایی شامل:
- دسته بندی داده ها
- هماهنگی
- تعیین هدف
- رسیدن به مهلتهای زمانی
- چند وظیفهای کارکردن
- اولویت بندی
- مدیریت پروژه
- برنامه ریزی
- برنامه ریزی استراتژیک
- مدیریت زمان
مهارتهای تیم سازی
تیم سازی یکی از مهارتهای شغلی است. چنین مهارتهایی عبارتند از:
- همکاری (Collaboration)
- ارتباط (Communication)
- انعطاف پذیری
- شنیدن
- مشاهده
- مشارکت (Participation)
- احترام
- اشتراک گذاری
مهارتهای تحلیلی
مهارتهای تحلیلی برای هر شغلی ضروری است. این مهارت نقش برجسته ای در تصمیم گیری صحیح در توسعه سازمان ایفا می کند. چنین مهارتهایی شام:
- تفکر انتقادی (نقادانه)
- تحلیل داده ها
- کار با اعداد
- گزارش نویسی
- پژوهش
- رفع اشکال
نمونه هایی از مهارتهای زندگی
مهارتهای زیادی برای زندگی روزمره ما ضروری است. البته بستگی به این دارد که در چه مرحله ای از زندگی هستید. علاوه بر این مهارتها ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. در اینجا چند مهارت خاص وجود دارد که به شما در رسیدن به استقلال و اتکا به نفس کمک می کند.
برخی از مهارتهای رایج زندگی:
- رانندگی و نگهداری
- پاکیزگی
- آمادگی اضطراری
- کمک های اولیه
- تا کردن و اتو کردن لباس
- آشپزی ساده
- نگهداری باغ
- آماده شدن به موقع برای محل کار یا مدرسه
- مرتب کردن رختخواب (تخت خواب)
- ایجاد بودجه خانوادگی
- خرید روزانه
- مرتب کردن: خانه، حمام/توالت، کمد، گاراژ، و غیره
- رنگآمیزی یا تزئین اتاق
- فرزندپروری
- تمیز کردن و مرتب کردن میز و برگهها
- مطالعه
- پاکسازی آلودگیها
- شستشوی لباس ها، ظروف، پنجره ها یا اتومبیل ها
همچنین یکی از راه های افزایش و تقویت مهارت های زندگی، کوچینگ زندگی نیز می تواند باشد.
مثال مهارتهای زندگی شخصی
بسیاری از مهارتها به افراد در پیشرفت شخصی کمک می کند. این مهارتها می تواند شما را در زمینه های مختلف غنی کند و زندگی شما را بهبود بخشد. مهارتهای زندگی شخصی شامل:
- تطبیق پذیری (سازگاری)
- مراقبت
- حس مشترک
- مشارکت
- کنجکاوی
- تلاش
- انعطاف پذیری
- دوستی
- ابتکار عمل
- درستی (Integrity)
- سازمانیافتگی
- صبر
- استقامت
- حل مسئله
- مسئوليت
- حس شوخ طبعی
- مدیریت استرس
- ارتباط کلامی و غیر کلامی
نمونه هایی از مهارتهای دانش آموزی
دانش آموزان برای یادگیری چیزی به مهارتهای زیادی نیاز دارند. آنها تنها برای مطالعهات آتی شما مفید نخواهند بود، بلکه برای موفقیت در مرحله فعلی مطالعاتی شما نیز ضروری میباشند. در اینجا چند مهارت برای کمک به شما وجود دارد:
- مسئوليت پذیری
- تجزیه و تحلیل اطلاعات
- ارتباطات
- تفکر انتقادی (نقادانه)
- سواد دیجیتالی
- درک دستورالعمل ها
- تجسم (تخیل)
- ابتکار عمل
- سازمان یافتگی
- حل مسئله
- سوال کردن
- خواندن
- مدیریت زمان
- نوشتن
آیا مهارتها و توانایی ها یکسان هستند؟
بیایید ابتدا دانش را بشناسیم. دانش عبارت است از درک نظری یا عملی یک موضوع. فرض کنید یک کارمند در مورد نرمافزار فتوشاپ مورد استفاده در طراحی گرافیک اطلاعاتی دارد. این بدان معنا نیست که او می داند چگونه یک طراح گرافیک شود. در این حالت او فقط می داند فتوشاپ چیست و با آن چه کار می شود.
مهارتها تخصص هایی هستند که از طریق آموزش و تجربه به دست می آیند. فرض کنید شخصی می تواند با استفاده از فتوشاپ طراحی کند. این مهارت آن شخص است.
این بدان معناست که مهارت دانشی است که شما آموخته اید. ما می توانیم مهارتها را از طریق انتقال دانش ارتقا دهیم.
و توانایی ظرفیت انجام کاری است. تفاوت کمی بین مهارت و توانایی وجود دارد. بسیاری می گویند تفاوت این است که موضوع آموخته شده است یا غریزی است.
به نظر ما توانایی، سازماندهی و اولویت چیزی است، که از این طریق، فرد می تواند هر مهارتی را کسب کرده و توسعه دهد.
دانش (K)، مهارت (S) و توانایی (A) – این سه عبارت (KSA) برای حرفه ما ضروری هستند. کارفرمایان در طول فرآیند استخدام به دنبال دانش، مهارتها و توانایی ها هستند.
علاوه بر این، مدیران و مدیران سازمان هنگام بررسی انتقال و ارتقای کارکنان از KSA استفاده می کنند.
اگر بیشتر در مورد آن بحث کنیم، تفاوت بین مهارت و توانایی آشکارتر خواهد شد. برای رسیدگی به شکاف های مهارتی در نیروی کار سازمان، ابتدا باید ریشه مشکل را مشخص کنیم. سپس باید برای حل آن تلاش کنید.
به عنوان مثال، اگر مشکل دانش است، می توانیم یک کتابخانه داخلی ایجاد کنیم که کارمندان بتوانند از آن یاد بگیرند.
اگر مشکل یک مهارت است، پس آموزش لازم است. و در صورت نیاز به بهبود توانایی، ایجاد یک برنامه اقدام شخصی و تمرکز بر اجرای آن ضروری است.
راه توسعه مهارتها چیست؟
اگر مهارتهای خود را ارتقا دهید، در زندگی شخصی و حرفه ای خود از مزایایی برخوردار خواهید شد. با توسعه مهارتهای خود، درهای جدیدی از فرصت ها در مقابل شما باز می شود.
افراد ماهر همیشه در رقابت جلوتر هستند و شرایط محیطی مطلوب باقی می ماند.
با این حال، در اینجا چند راه برای توسعه مهارتها ارائه میگردد:
- فهرستی از مهارتهایی که می خواهید ارتقا دهید تهیه کنید.
- تصمیم بگیرید که زمان و پول خود را در توسعه مهارت سرمایه گذاری کنید.
- اهداف و نقاط عطف (milestones) واقع بینانه تعیین کنید.
- یک کوچ (coach) یا مرشد (mentor) پیدا کنید.
- برای اجرای هدف برنامه ریزی زیبایی داشته باشید.
- کمک بگیرید.
- پیشرفتتان را مانیتور کنید
- با شادی یاد بگیرید.
اکنون بیایید با جزئیات بیشتری در مورد راههای افزایش کارایی بحث کنیم.
ایجاد فهرستی از مهارتها
تقاضا برای برخی از مهارتها نسبتا زیاد است. بنابراین قبل از شروع، بدانید کدام مهارت برای شما بهترین است. یا مهارتهای مرتبط با کار شما.
در این صورت، مهارتهایی را که برای زندگی و شغل خود نیاز دارید فهرست کنید.
تصمیم بگیرید که در توسعه مهارت سرمایه گذاری کنید.
حالا فکر کنید – چرا می خواهید مهارتها را توسعه دهید؟ انگیزه شما برای این کار چیست؟ آیا آماده سرمایه گذاری زمان و پول مورد نیاز برای توسعه مهارتها هستید؟
پس از تصمیم گیری در مورد این مسائل، زمان و هزینه لازم را برای توسعه مهارت و آموزش اختصاص دهید.
اهداف و نقاط عطف واقع بینانه تعیین کنید.
سطح مهارت خود را تعیین کنید. با توجه به اینکه چقدر می توانید در وضعیت فعلی خود پیشرفت کنید، یک هدف واقع بینانه تعیین کنید. در عین حال برای رسیدن به هدف ضرب الاجل (مهلت زمانی) تعیین کنید.
یک کوچ (coach) یا مرشد (mentor) پیدا کنید.
یک فرد موفق در رشته خود را به عنوان کوچ یا مرشد خود در زمینه ای که می خواهید مهارت کسب کنید انتخاب کنید. چنین افرادی را در اطراف خود خواهید یافت. می توانید با یک فرد که در سطح ارشد یک سازمان کار می کند صحبت کنید. همچنین، یک فرد مناسب را از یک سایت شبکه حرفهای، باشگاه یا سازمانی مانند لینکدین پیدا کنید.
برای توسعه مهارت برنامه ریزی کنید.
هنگامی که اهداف و نقاط عطف (milestones) را تعیین کردید، برای رسیدن به آنها، به برنامه ای نیاز دارید.
تصمیم بگیرید که کجا و چه زمانی در موضوعی که دوست دارید در آن مهارت داشته باشید آموزش ببینید. برنامه ریزی زمان و نحوه تمرین را فراموش نکنید!
کمک بگیرید
سیستم های پشتیبانی قوی، یک مسأله بزرگ در توسعه مهارت هستند. در این حالت، در فعالیت های سازمانهای حرفه ای مشارکت کنید. در کلاس های مختلف رهبری شرکت کنید یا در رویدادها شرکت کنید تا با افراد مشهور ارتباط برقرار کنید و از آنها کمک بگیرید.
پیشرفت خود را زیر نظر بگیرید.
مهارتهای خود را زیر نظر داشته باشید. سعی کنید بفهمید چقدر باقی مانده است. با این روش است که می توانید یک سیستم بازخورد ایجاد کنید. می توانید اعمال یا کلمات خود را ثبت کنید یا از دیگران بپرسید.
یک نفر را به عنوان الگو در نظر بگیرید و خودتان را با او هماهنگ کنید.
با شادی یاد بگیرید
توسعه مهارت یا یادگیری چیزی جدید می تواند یک تجربه لذت بخش باشد. پس آرام آرام با شادی یاد بگیرید. استرس نداشته باشید. اعتماد به نفس داشته باشید.
در پایان، مهارت است که شما را در زندگی، با اعتماد به نفس و مستقل می کند و این برای موفقیت ضروری است. مهارتها از طریق تمرین و تجربه به دست می آیند. با این حال، تقریباً تمام مهارتها را می توان آموخت یا بهبود بخشید. انتظارات و اهداف واقع بینانه خود را تعیین کنید. یاد بگیرید و خود را سازماندهی کنید.